POLITICAL CORRECTNESS

1. Seksisme

In het Van Dale woordenboek werden bijna 42.000 uitdrukkingen en andere vaste woordcombinaties opgenomen. Om mysterieuze redenen worden deze verbindingen de ene keer weergegeven in de infinitiefvorm, de andere keer in de verbogen vorm. Nemen we als voorbeeld de bij het trefwoord Abraham vermelde verbindingen (zie afbeelding). De eerste verbinding wordt weergegeven in de infinitiefvorm (zoals het naar onze mening hoort), de andere drie worden verbogen. Waarom niet gewoon "Abrammetje spelen", "Abraham gezien hebben" en "Weten waar Abraham de mosterd haalt"? Op deze manier vinden we ze trouwens ook in het Van Dale idioom woordenboek.

En om to the point te komen, de verbogen verbindingen blijken bijna altijd een mannelijk subject of object te hebben. We hebben slechts 10 (tien) voorbeelden kunnen vinden waarbij men de beide geslachten vermeldt (bv. aan hem, haar is een steekje los). Ja, we weten het, dat leest stroever en het neemt meer plaats in beslag. Dit probleem is nochtans eenvoudig op te lossen door de uitdrukkingen in de infinitiefvorm te stellen (zie hierboven).

Hier en daar heeft men toch geopteerd voor een vrouwelijk subject/object, maar in heel wat van deze gevallen blijkt de keuze ingegeven te zijn door seksistische motieven. Vrouwen hebben een scherpe tong en scherpe nagels, ze hebben last van grillen, ze geven graag veel geld uit, en voor de rest houden ze zich bezig met de keuken en de kinderen.

	men behoeft haar de pip niet af te nemen = zij weet haar tongetje duchtig te roeren
	toen ik haar verweet dat ze de afwas nog niet had gedaan reageerde ze als door een adder gebeten = fel [Ja, Van Dale slaagt erin om een dergelijke lange zin te verklaren met één kort woordje. Voorwaar geen geringe prestatie, maar wie het Nederlands niet als moedertaal spreekt, zal met dit soort verklaringen niet veel wijzer worden. Fel. Wie of wat is er fel? De adder? De afwas?]
	zij (haar tong) is zo scherp als een naald = zij is zeer vinnig, zeer bits
	zij heeft de handen vol aan (of met) haar drie kinderen = heeft geen tijd of gelegenheid voor andere bezigheden
	zij heeft de tas op zij = zij beheert de geldzaken
	zij heeft haar bekje goed tot haar wil = zij kan goed van zich af spreken
	zij heeft klauwen en nagels = je moet met haar uitkijken, ze kan zich behoorlijk verweren enz.
	zij heeft last van stemmingen = van grillen, kuren, luimen
	zij is altijd aan het maken en breken = laat allerlei veranderingen, vertimmeringen aan haar huis aanbrengen; (ook) haalt veel overhoop, geeft onnodig geld uit
	zij is goed van de kweter gesneden = kan haar mondje goed roeren
	zij is niet op haar mondje gevallen = kan goed praten; durft van zich af spreken
	zij kan geen steek naaien = helemaal niets
	zij kijkt niet op een paar honderd gulden = die maken voor haar niets uit, die wil zij er best voor geven
	zij weet haar mondje o zo aardig in de plooi te zetten = zo lief, zo aardig weet zij zich voor te doen (veel beter dan zij in werkelijkheid is)

2. Neokolonialisme

Is het Van Dale Groot Woordenboek der Nederlandse Taal bedoeld voor het hele Nederlandse taalgebied, of uitsluitend voor de staatkundige eenheid Nederland? Chauvinistische woordverklaringen komen op talloze plaatsen voor in het woordenboek. We kunnen hier bijna spreken van neokolonialisme. Enkele frappante voorbeelden:

	De aapjesorchis is een in Nederland zeer zeldzame aardorchidee. Hoe zit het met de zeldzaamheid in Vlaanderen? Een hele reeks andere plantensoorten en ook diersoorten ondergaan hetzelfde lot: duizendschoon, heelbeen, houtduif, kaardebol, kamgras, kikkerbeet, koolmees, kruidje-roer-mij-niet, kruiskruid, leeuwentand, lijsterbes, makreel, nagelkruid, nijlgans, ooievaar, parelhoen, patrijs, ralreiger, salie, scheefbloem, scheefkelk, strandkruid, tijm, veldbies, vetmuur, vetplant, warkruid, zaagblad, zeepostelein, zegge, zoetwaterpoliep en zuring.
	Een bankbiljet is een geldswaardig papier uitgegeven door een circulatiebank, in Nederland de Nederlandsche Bank. Doet men in België nog aan ruilhandel?
	Een buksboom is een altijdgroene heester die in Nederland in dwergachtige exemplaren veel voor het afzetten van perken gebezigd wordt. Zoals bekend, is in België het aanplanten van buksbomen bij wet verboden.
	Carrouselfraude is btw-fraude met goederen die op papier Nederland uit- en weer ingevoerd worden, terwijl ze in feite rechtstreeks in Nederland verkocht worden. Kan carrouselfraude enkel in Nederland gepleegd worden? We zijn er nochtans heilig van overtuigd dat het principe van de carrouselfraude werd uitgevonden in België, het walhalla van de fraude.
	De Bilt is de benaming voor het Nederlands meteorologisch instituut (naar de plaats van vestiging). Hoeft het gezegd dat het trefwoord Ukkel niet voorkomt in Van Dale.
	De immigratiedienst is de overheidsdienst belast met de uitvoering van de wetgeving betreffende immigratie (in Nederland: de Immigratie en Naturalisatie Dienst). Commentaar overbodig.
	De Maas is een in Frankrijk ontspringende rivier die door Nederland loopt. Ze ontspringt in Frankrijk en loopt door Nederland. Om daar te raken zal de Maas vermoedelijk een grote bocht maken door Duitsland.
	Een medelander is iemand afkomstig uit het buitenland die samen met de autochtone bevolking in Nederland woont. In België komt het fenomeen medelander blijkbaar niet voor. Het zullen dus allemaal buitenlanders zijn. Maar hoe zit het dan met in België wonende Nederlanders? Zijn dat medelanders of buitenlanders?
	Terugkeer is het terugkeren naar het land van herkomst (in het bijz. van in Nederland wonende migranten). Mogen allochtone Belgen het land niet meer uit?
	Een volkslied is het bepaald daartoe aangenomen lied dat symbolisch een volk vertegenwoordigt en bij nationale gebeurtenissen gezongen en gespeeld wordt, nationale hymne (in Nederland sinds 1932 het ‘Wilhelmus van Nassouwe’, vroeger het ‘Wien Neerlands bloed’ van Tollens). Brabançonne? Nooit van gehoord.
	Een wedde is een bezoldiging, vaste beloning (in Nederland m.n. van een hoofdarbeider of een militair). In België trekt men pree.
	Jachtrente is een jaarlijks te betalen som als vergoeding voor de afkoopsom van het heerlijk jachtrecht, in 1923 door het Rijk betaald. We hebben niet opgezocht welk rijk er hier bedoeld wordt, maar we hebben sterke vermoedens.
	Het Zuiden is onder meer het zuiden van Nederland. In België is er geen zuiden, erger nog heel België is het zuiden. Eén regel lager wordt het nog cruer: het noorden van België blijkt het zuiden te zijn.

3. Antivegetarisme

De achtste betekenis van entree luidt: gerecht na de soep en voor het gebraden vlees. Vegetariërs krijgen dus geen voorgerecht. En wat als het vlees gebakken of gestoofd is?

4. Politieke voorkeuren

Als men een lijst vraagt van alle substantieven blijken daar de Vlaamse politieke partijen CVP, SP, VLD en VU tussen te zitten. De groene partij Agalev ontbreekt, alhoewel ze in de trefwoordenlijst staat. 
Het is ons ook een raadsel waarom alleen VLD de vermelding g.mv. (geen meervoud) meekrijgt. Ja, inderdaad, één VLD is meer dan genoeg, maar dat vinden wij van de andere partijen ook.

5. Racisme en anti-semitisme

Een Turkse Nederlander heeft bij de politie aangifte gedaan van discriminatie door Van Dale Lexicografie. Hij had zich geërgerd aan de negentiende-eeuwse uitdrukkingen in Van Dale, waarin het woord 'Turk' wordt gebruikt als synoniem voor bijvoorbeeld 'vuil', 'slecht' of 'dom'. Zie: Toch behandeling klacht over ‘Turk’.
Over het anti-semitisme in Van Dale kan u een zeer uitgebreid artikel lezen van professor H.J. Verkuyl: Hoe fout is Van Dale?