|
EENVORMIGHEID | |
1. WEDERKERIGE WERKWOORDEN
Wederkerige werkwoorden worden op twee verschillende manieren aangeduid. De
ene keer als wederk. werkw. (vermelding van de
woordsoort), bv. adoniseren; de andere keer als wederk.
(label), bv. vergissen.
 |
 |
2. RANGTELWOORDEN
Met de achtervoegsels -de en -ste worden rangtelwoorden
gevormd. Het feit dat deze niet verbogen worden, wordt de ene keer tussen
haakjes vermeld, de andere keer wordt het als vormkenmerk aangeduid.
 |
 |
3. LABELS HER EN DER
Bepaalde labels staan in identieke situaties de ene keer in de kop, de andere
keer in de betekenisomschrijving. Bv. bij adje en afgelooid staat
de vermelding Bargoens in de betekenisomschrijving;
bij arres en brederik staat diezelfde vermelding dan weer in de
kop. In de vier gevallen gaat het om een trefwoord met slechts één
betekenisomschrijving. Volgens een onverdachte bron, nl. de help topics, zou men
deze labels in de kop verwachten.
 |
 |
4. GESLACHT
In de help topics lezen we bij 'Zelfstandig naamwoord - genus': "Van
zelfstandige naamwoorden (substantieven) wordt het lidwoord (de of het) vermeld
en - bij de-woorden - het woordgeslacht of genus als dat expliciet mannelijk of
vrouwelijk is. Bij zelfstandige naamwoorden die volgens de Woordenlijst uit 1954
al konden worden opgevat als zowel vrouwelijk als mannelijk (aangeduid met
v.(m.)), is volstaan met het lidwoord, net als in de Woordenlijst van 1995."
Bij zelfstandige naamwoorden die zowel mannelijk als vrouwelijk zijn, worden in
werkelijkheid regelmatig toch uitdrukkelijk de beide geslachten vermeld, bv. aak,
aalboot, aarddistel, aardklont.
Bovendien is er ook hier geen eenvormigheid. Soms staat er de
(m. & v.), bv. aanmars en aanstraal, dan weer is het de
(m./v.), bv. aanwezige en aardrijkskundige.
 |
 |
5. VERKLEINVORMEN
Bij een aantal substantieven staan twee verkleinvormen vermeld. De ene keer
staan ze keurig achter elkaar, gescheiden door een komma, bv. neb, bloem.
De andere keer wordt de tweede vorm tussen haakjes vermeld, bv. secretaresse.
 |
 |
6. KRIJG DE RATTENKANKER
Er zijn nogal wat manieren om iemand te verwensen: krijg het schurft,
krijg de tering, krijg de rattenkanker, krijg de pokken, krijg de pestpokken, ...
Van Dale vindt al deze uitdrukkingen vulgair. En weer eens slaagt men er niet in
om dat op een eenvormige manier kenbaar te maken: met of zonder het label (vulgair);
haakjes of geen haakjes; de verbinding vooraan of achteraan; afgekort of niet
afgekort; met of zonder als; op één regel of op twee regels, enz. Zo te
zien mag elke redactiemedewerker maar wat aanrotzooien zonder rekening te moeten
houden met voorschriften of vormafspraken.
 |